DÜN AÇIKLANAN VERİLERE DAİR: BÜYÜME VE CARİ AÇIK…

Paylaşın

http://www.serinadericiyan.com/2018/06/12/dun-aciklanan-verilere-dair-buyume-cari-acik/

Dün, çifte veri günüydü: hem büyüme, hem cari açık. Birisi şöyle dedi dün TV’de: ‘bir iyi haber, bir kötü haber’. Büyüme iyi habermiş. Bence değil.

2018 ilk çeyrek büyüme rakamı %7,4 geldi; beklenti %7 idi. Ancak, ne yazık ki, biz güçlü büyümeye sevinecek günleri geride bırakalı çok oldu. Zaten, daha önce de yazdığım gibi, hızlı büyüdüğümüz son çeyrek olacak 2018’in ilk çeyreği. 2.çeyrekten itibaren ekonomi hız kesmeye başlayacak. Bakalım, yarın (13 Haziran) açıklanacak Nisan ayı sanayi üretim endeksi bize ne diyecek.

İlk çeyrek büyümenin bileşenlerine baktığımızda, büyümenin yine tüketimden geldiğini görüyoruz. Hane halkı tüketim harcamaları ilk çeyrekte %11,1 artmış: o günlerde ülkede ‘kriz’ olduğunu iddia edenlere ithaf olunur. Hem kriz var deyip hem bol para harcamak, bizim insanımıza mahsus bir durum galiba. Neyse, önümüzdeki dönemde, gerçek ekonomik durgunluğun, hadi biraz daha yumuşatayım, ekonomik yavaşlamanın ne demek olduğunu herkes hatırlayacak korkarım.

İlk çeyreğin yüksek büyüme rakamı, %15,6 artan ithalata rağmen gerçekleşmiş; üstelik de ihracat sadece %0,5 artmışken. (İthalat büyümeyi aşağı çeken bir unsur.) Hane halkı sağolsun.

İlk bakışta mutlu eden bir rakam da var büyümenin alt bileşenlerinde: yatırım harcamalarındaki %9,7’lik artış. Ama sadece ilk bakışta, çünkü alt detayına baktığımızda, makine ve teçhizat yatırımlarının %7 artarken, inşaat yatırımlarının %12,3 arttığını görüyoruz.

Biraz da cari açığa göz atalım. Nisan ayı cari açığı 5,4 milyar USD geldi; beklentilerin üzerinde. Ocak-Nisan arası, 4 aylık cari açık 21,8 milyar USD olurken, 12 aylık birikimli cari açık ise 57,1 milyar USD’ye yükseldi.

Nisan’daki 5,4 milyar USD tutarındaki cari açığa karşılık, 7,9 milyar USD yabancı sermaye girişi olmuş. Nisan’da sermaye girişi, cari açığın üzerinde olunca, haliyle TCMB döviz rezervleri de 2,8 milyar USD artmış. Ben asıl Mayıs’taki yabancı sermaye girişi (çıkışı mı desem!) rakamını merakla bekliyorum.

Endişeyle beklediğimiz ekonomik durgunluğun doğal bir sonucu olarak, yılın ikinci yarısından itibaren, bu cari açık meselesiyle ilgili artık yükselişleri değil, düşüşleri konuşuyor olacağız. Zaten, bizim durgunluk dediğimiz, Mehmet Şimşek’in ‘yeniden dengelenme’ dediği, normal şartlar altında hiç tercih etmeyeceğimiz düşük büyüme koşullarına olan ihtiyacımız, cari açığı düşürmek amaçlı ve elbette enflasyonu da. (Yalnız, mevcut faiz seviyesine rağmen, kurdaki yukarı gitme isteğini gördükçe, stagflasyon endişem günbegün artıyor; yani ekonomik durgunluğa rağmen, enflasyonun da ısrarla yüksek seyrine devam etmesi durumu.)

Yüksek cari açığın döviz kuruna etkisini, veri açıklanır açıklanmaz gördük dün. Geçmişte de, bizim cari açığımızın çok yüksek geldiği bir sürü ay vardır ki, döviz kurlarına  hiçbir olumsuz etkisi olmamıştır. Neden? Çünkü o zamanlarda, Dünya’da dolar bolluğu vardı ve biz de ziyadesiyle nasipleniyorduk o dolarlardan. Oysa, bu dönemin ve hatta önümüzdeki uzunca bir dönemin temel zorluklarından biri, Dünya’da gelişmiş ülkelerin merkez bankalarının, uzun yıllar sürdürdükleri gevşek para politikalarının sıkılaşıyor olmasıdır. Bu sıkılaşmaların hızı ne kadar yüksek olursa, bizim için o kadar kötü.

Yarın (13 Haziran) FED, Perşembe de Avrupa Merkez Bankası (AMB) toplantıları var. FED’in 25 baz puanlık faiz artışına gideceği kesin gibi. Önemli olan, karar metninde ne yazacağı (FED’in ekonomik beklentileri, bu yılın kalanında kaç kez daha faiz artışı olacağına dair sinyaller vb.). Bu ay, AMB tarafı daha da kritik, çünkü takvime göre Eylül’de sonlanması gereken aylık 30 milyar EUR tutarındaki tahvil alım programının uzatılıp uzatılmayacağına dair bir işaret bekleniyor. Unutmayalım: sıkılaşma ne kadar yavaş, bizim için o kadar iyi…

Paylaşın

Paylaşın

http://www.serinadericiyan.com/2018/06/12/dun-aciklanan-verilere-dair-buyume-cari-acik/