ALTIN FİYATLARI NE ZAMAN YÜKSELİR?

Paylaşın

http://www.serinadericiyan.com/2018/02/23/altin-fiyatlari-ne-zaman-yukselir/

Geçenlerde, pek çok insan tarafından dinlenen (ve okunan) birinin, hiç olmaması gereken bir mecrada, altınla ilgili çok yanlış bir cümle kurduğunu duyunca, yazmaya karar verdim.

1980’ler ve 90’lar boyunca, getirisi, Türk Lirası faiz getirisinden düşük kalan altın, 2000’lerin ortalarından itibaren hızlı fiyat artışlarıyla, ülkemizde zaten yüksek olan popülaritesini iyice yükseltti.

Altın fiyatı deyince, Türk yatırımcısı, gram altının Türk Lirası cinsinden fiyatını anlar; bir de cumhuriyet altının fiyatını, hatta son yıllarda, uçup giden fiyatlar nedeniyle, bilhassa ‘çeyrek altın’ın fiyatını… Oysa, altın fiyatları Dünya piyasalarında belirleniyor ve ülkemize, bir ‘matematik formül’ aracılığıyla uyarlanıyor.

Altının Dünya’da fiyatları belirlenirken, tahmin etmek zor değil, ABD doları cinsinden ifade ediliyor. Temel ağırlık ölçüsü birimi olarak da, gram değil, ONS kullanılıyor.

1 ONS = 31,1035 gram

1 ons altının Dünya piyasalarında 1.330 USD olduğunu varsayalım. Bunun anlamı şudur: Yaklaşık 31 gram saf altının (24 ayar) fiyatı 1.330 USD.

Eş zamanlı olarak, USD/TL kurunun 3,78 olduğunu varsayalım. Bu veriler doğrultusunda, 1 gram saf altının Türk Lirası cinsinden fiyatı kaçtır?

1 gram altının USD fiyatı = 1.330 USD / 31,1035 = 42,76 USD

1 gram altının TL fiyatı = 42,76 x 3,78 = 161,63 TL/gr

Bu yöntem asla şaşmaz ve değişmez. Bu fiyatın biraz düşüğü, Bankaların gram altın alış fiyatı, biraz yükseği de altın satış fiyatıdır. Aradaki fark, bankaların alım-satım karıdır. Her bankanın kar beklentisi/arzusu farklı olduğu için, alım-satım fiyat makası, bankadan bankaya değişir, tıpkı döviz alım-satım işlemlerinde olduğu gibi… ancak büyük oynamalar göstermez.

Kuyumculara gelince, 24 ayar saf altın alıyorsanız, hesap, aynı yukarıdaki gibidir. Eğer karşınıza, yukarıdaki formüle uymayan, uçuk fiyatlar çıkıyorsa, bilin ki, işin içine başka ücretler karıştırılmış demektir.

Eğer mücevher alıyorsanız, zaten ‘işçilik’ diye, bana göre oldukça soyut bir maliyet kavramı giriyor işin içine. Kaldı ki, mücevherler genellikle 24 ayar saf altından yapılmıyor. Ama düşük ayarların fiyatını hesaplamak da çok kolay. Yukarıdaki rakamlardan devam edersek; mesela 18 ayar altın:

18 ayar altının gram fiyatı = 161,63 TL x 18 / 24 = 121,22 TL

Yani, basit bir doğru orantıyla, farklı ayarlardaki altının gram fiyatını da hesaplayabiliriz. Tabii, o soyut ‘işçilik’ maliyeti buna dahil değil; artık Allah ne verdiyse…

Cumhuriyet altınına gelelim. Cumhuriyet altının ayarı 22, tam altının ağırlığı da 7,216 gramdır. Bu durumda, saf altının gramının 161,63 TL olduğu bir anda;

Cumhuriyet Altını = 161,63 x 22 / 24 x 7,216 = 1.069 TL

Tabii yine, kuyumcuların karını belirleyen alım-satım fiyat farkını da unutmamak gerekir.

Demek ki, Türk yatırımcısı için esas önemli olan gram altının TL fiyatı, iki değişkenle hesaplanıyor: Dünya’da 1 ons altının USD cinsinden değeri ve içeride USD/TL kuru. Türkiye’de altın yatırımcısının para kazanabilmesi için, bu iki değişkenden birinin yükselmesi gerekir; tabii diğerinin de düşmemesi. Her ikisi de yükselirse, tadından yenmez.

İşin sevimsiz yanı, her ikisinin birlikte yükselmesi pek sık rastlanan bir durum değildir. Bunu açıklamak için, Dünya’da altın fiyatlarının hangi koşullarda yükseldiğine bakma vakti geldi:

Dünya’da savaş, kriz gibi ortamlarda altına talep artar ve altın fiyatları yükselir. Altının bu özelliğine ‘güvenli liman’ diyoruz. Altın, Dünya’nın her yerinde ve her koşulda para eder; üstelik, fiziki olarak da dayanıklı bir madendir, toğrağa gömüp yıllarca saklayabilirsiniz örneğin. Bu yüzden de, bol savaşlı geçen 20.yüzyılda, altının ‘güvenli liman’ özelliği ön planda olmuştur.

Günümüzde, altının bu ‘güvenli liman’ özelliğinin, yatırımcılar tarafından büyük ölçüde yanlış anlaşıldığını düşünüyorum. Güvenli bir yatırım aracı olduğu inanışı, son 10 yılki güzel yükselişlerin zihinlerde bıraktığı hoş hatıra ile birleşince, altın yatırımının daima ve her koşulda para kazandıracağı zannediliyor. Oysa, altın oldukça spekülatif bir yatırım aracı ve size çok güzel paralar kazandırabilirken, acı kayıplar da yaşatabilir.

Altın fiyatlarının yükselmesi, başka bir çeşit ‘güvenli liman’ kabul edilen ABD dolarının Dünya’daki değerine de bağlıdır. Doların Dünya’da değer kazandığı dönemlerde, altın değer kaybeder. Çünkü uluslararası yatırımcılar, altını terk edip dolara geçiyorlardır. İşte bu yüzdendir ki, altın fiyatıyla dolar kurunun aynı anda yükselmesi, nadir rastlanan bir durumdur. Çünkü bizim USD/TL kurunun kaderi de büyük ölçüde, doların Dünya’da ne yaptığına bağlıdır. Hem Dünya’da altının ons fiyatının yükselmesi, hem de içeride USD/TL kurunun yükselmesi durumu varsa (yani o tadından yenmeyen durum), büyük ihtimalle, dolar aslında Dünya genelinde düşüyordur da, bizim piyasalarda, bize özgü ters giden bir şeyler vardır, ki bence bunu altın yatırımcısı bile dilemesin.

Küresel çapta bir likidite bolluğu da altın fiyatlarının Dünya’da yükselmesine neden olan unsurlardandır.

Altının onsunun Dünya’da, küresel krizin başındaki 700-800 USD değerinden yükselmeye başlayıp, 1.800-1.900 USD’lere kadar dayandığı 2011-2012 yıllarından sonra, 2013’ten başlayarak geri gelmesi, 2015’te 1.000 USD’ye kadar yaklaşması, işte bu faktörlerden kaynaklanmaktadır. Küresel krizin başından itibaren doların faizi sıfır olunca, üstelik FED, ekonomik durgunluğu aşmak için ortalığa dolar saçtıkça, uluslararası fonlar dolardan altına kaymaya başladılar. Ne zamana kadar? Ta ki, 2013’te FED, bu dolar bolluğunu azaltmaya başlayacağını duyurana kadar. Takip eden yıllarda, FED söylediğini uyguladıkça, yani saçtığı dolar miktarını kademeli azaltıp tamamen sonlandırınca ve hatta üstüne bir de faizleri yükseltmeye başlayınca, altın genel trend olarak hep değer kaybetti. Çünkü, yıllar süren sıfır faiz döneminden sonra, artık faiz getirisi olan bir dolardan söz ediyoruz ve faizi yükselen bir para birimi talep görür ve değeri de yükselir.

Bu bilgilerden yola çıkarak, önümüzdeki döneme bakarsak; FED’in bu yıl faizleri 3 ya da 4 kez arttıracağı beklentisi, altının Dünya’da değer kazanmasını zorlaştırmaktadır. Çünkü doların faizi yükseldikçe, değeri de yükselecek ve altına karşı güçlü bir rakip olacaktır. Türk yatırımcısı açısından baktığımızda ise, işin içine bir de USD/TL kuru girdiği için, durum biraz farklı olabilir. Zira, Dünya’da güçlenen dolar, içeride de USD/TL kurunun yükselmesine neden olabilir ve Türk altın yatırımcısı, altın değerlendiği için pek değil ama dolar kuru yükseldiği için hala para kazanabilir; tıpkı son 5 yılda, USD/TL kuru 1,80’lerden 3,90’lara giderken kazandığı gibi. Yani, son 5 yılda altın, kazanan değil, kaybedendi; kazanan, dolardı aslında.

Altın Dünya’da bir de enflasyonist ortamları sever, çünkü yüksek enflasyon ortamlarında, altın sayesinde paranızın değerini enflasyona karşı koruyabilirsiniz. Ama o günlere daha epey zaman var; gelişmiş ülkelerin bir parça enflasyon olsun diye kırk takla attığını düşünürsek…

Çin ve Hindistan gibi ülkelerin merkez bankalarının ve hatta halklarının, altın üzerindeki etkisini de unutmamak gerek. Bu ülkelerin merkez bankalarının altın rezervleri çok yüksek miktardadır ve halkları da fiziki altını pek sever. Eh, nüfusun yüksekliğini de düşündüğümüzde, bu ülkelerin altın talebinin güçlendiği veya zayıfladığı dönemlerde, Dünya’da altın fiyatları bu hareketlerden etkilenebilir.

Sözün özü, Türkiye’de altın fiyatları, bizim altın talebimize göre belirlenmez kesinlikle; başlangıçta değindiğimiz formülle belirlenir. Bizim ülke olarak altın talebimiz de, Dünya’daki altın fiyatlarını etkileyecek düzeylerde değildir. Düğün mevsimi başlamadan, hatırlatmış olayım. Yaz aylarında, sırf düğünler çoğaldı diye, altını daha pahalıya alıyorsanız (Dünya’da altın yükselmediği halde ve içeride kur artmadığı halde), kuyumcunuzu gözden geçirmenizi tavsiye ederim.

Paylaşın

Paylaşın

http://www.serinadericiyan.com/2018/02/23/altin-fiyatlari-ne-zaman-yukselir/