‘CARİ AÇIK’ AÇILMAYA DEVAM…

Paylaşın

http://www.serinadericiyan.com/2018/03/12/cari-acik-acilmaya-devam/

Bugün TCMB Ocak ayı ödemeler dengesi istatistiklerini açıkladı. Ocak’ta cari açığımız, zaten yüksek olan beklentileri de aşarak, 7,1 milyar USD oldu. Geçen yılın aynı ayında bu rakam 2,7 milyar USD idi.

Ocak itibariyle, yıllıklandırılmış cari açık da 51,6 milyar USD oldu (yani son 12 ayın toplam cari açığı). Bu rakam, yaklaşık 4 yılın en yüksek yıllık cari açık rakamı.

Şaşırdık mı?

Tabii ki hayır… Ne bekliyorduk ki? 28 Şubat’ta açıklanan dış ticaret verileri bize zaten Ocak’ta 9,1 milyar USD dış ticaret açığı verdiğimizi söylemişti. Ne demiştik? ‘İthalat gümbür gümbür geliyor’.

Hatırlatmak için:

Dış Ticaret Dengesi = Mal ihracatı ile mal ithalatı arasındaki fark

Cari Denge = Hem mal, hem hizmet, hem de yatırım gelir-gider dengesi (yani tüm döviz gelir ve giderlerimizin dengesi)

Gelelim Ocak ayında cari açığımızı nasıl finanse ettiğimize. (Unutmayalım: döviz bizim paramız olmadığından, matbaada basamıyoruz. Bu yüzden, döviz açığımız varsa, ki hep var, yurt dışından döviz borcu ya da sermaye ile bu açığı finanse etmemiz lazım. Edemezsek, zaten pek yeterli olmayan TCMB döviz rezervlerinden yeriz. )

Neyse ki, finansman tarafı oldukça iyi Ocak ayında. 12,7 milyar USD yatırım gelmiş ülkemize Ocak’ta. Geçen yılın aynı ayında, bu rakam 3,1 milyar USD imiş. Ama çoğu ay olduğu gibi, bu ay da sevmediğimiz yerden gelmiş. Bu 12,7 milyar USD’nin yaklaşık 5 milyar USD’si portföy yatırımı, sıcak para yani, tahvil ve hisse yatırımı, kolay geldiği gibi gidişi de kolay olabilen döviz yatırımı hani… Bu 5 milyar USD sıcak paranın da neredeyse tamamı tahvile gelmiş, hem de çoğu yeni tahvil ihraçlarına; devletin de özel sektörün de…

Sevdiğimiz doğrudan yatırım, nette sadece 300 milyon USD. Yurt dışından kredi olarak giren döviz de, net 3,2 milyar USD. Kullanan kim? Hükümet değil, Bankalar de değil, reel sektör.

Cari açığımızın üzerinde bir miktarda yurt dışından döviz finansmanı sağladığımıza göre, bu fazla döviz nereye gidiyor? TCMB döviz rezervlerine; rezervler 4,4 milyar USD artmış Ocak ayında.

Bir de meşhur ‘net hata ve noksan’ kalemi var ödemeler dengesi bilançosunda; hani kaynağını bilmediğimiz döviz giriş ve çıkışları. Bu kalem de -1,2 milyar USD olmuş Ocak’ta. Yani, sebebini bilmediğimiz 1,2 milyar USD tutarında bir döviz çıkışı olmuş ülkemizden. Zaten ne zaman finansman tarafı iyi olsa, bu kalem ‘eksi’ olur.

Sözün özü, hep söylediğimiz gibi, cari açık bu yıl bizim en büyük kırılganlığımız. Zaten Moody’s de geçen hafta notumuzu düşürdüğünde, ‘ne olursa notumuz yeniden yükselir’ sorusuna cevap olarak, ‘cari açık düşerse, dış borç azalırsa’ demişti. Bazıları diyor ki, “cari açık, finanse edilebildiği sürece büyük bir sorun değildir”. İşte bütün mesele burada. Dünya’da likiditenin azaldığı/azalacağı, faizlerin yükseldiği bir ortamda, finansmanı sağlamakta zorlanmayacak mıyız? Bu küresel koşullara, bizim not düşüşümüz de eşlik edince, finansman bulsak bile, maliyeti yükselmeyecek mi?

Son söz olarak, geçen ayın cari açık verileri ile ilgili yazımın sonundaki bölümü kopyalayıp buraya yapıştırıyorum ve bunu her ay yapacağım.

“Bizim esas yapmamız gereken, yapısal reformlarla;

1. Ham madde ithalatımızı azaltmak,
2. Katma değeri yüksek ürünler ihraç etmek.”

Paylaşın

Paylaşın

http://www.serinadericiyan.com/2018/03/12/cari-acik-acilmaya-devam/