BENİM GÖZÜMDEN REFORM PAKETİ

Paylaşın

https://www.serinadericiyan.com/2021/03/15/benim-gozumden-reform-paketi/

Reform paketinden, önemli gördüğüm birkaç konuyu paylaşmadan önce, şu konuda içimi dökmek isterim.

Paket açıklandığından beri, en az paketin içeriği kadar ‘bunlar reform mu değil mi’ konusu da tartışılmaya başlandı. Bu tartışmayı oldukça anlamsız buluyorum naçizane. Paketin ismi değil, içeriği önemli.

İçinde, ülkeye faydası olan konular var mı? Hayata geçirilecek mi? Ne kadar zamanda hayata geçirilecek? Bunları da yaşayıp göreceğiz.

Paket 2 bölümden oluşuyor:

• Makroekonomik Politikalar
• Yapısal Politikalar

İkincisini ben uzmanlara bırakayım. Beni ekonomi politikaları ilgilendiriyor. Onlar da 5 başlıkta toplanmış:

1 Kamu Maliyesi

2 Fiyat İstikrarı

3 Finansal Sektör

4 Cari Açık

5 İstihdam

Bu beş başlıktan 1, 2 ve 4 hakkında birkaç kelam etmek isterim.

Kamu Maliyesi, devletin gelir ve harcamalarını ele alıyor. Bu başlık altında en önemli reform beklentisi vergi ile ilgili atılacak adımlardı. Ben göremedim. Sadece, küçük esnafın gelir vergisinden muaf tutulması var burada. O da reform değil, salgın döneminin akla getirdiği bir uygulama değişikliği sadece. Herkes yazdı ben de kusur kalmayayım: devletin vazgeçtiği bu verginin geçen yıl toplam vergiler içindeki payı on binde 2,7; bu yılın ilk 2 ayında da on binde 4,4. Umarım esnafa faydası olur bu düzenlemenin.

Devletin harcama tarafını ise ikiye ayırmak lazım. İlki, devletin kendine harcadığı para. Bu tarafta atılacak adımların bütçeye maddi katkısından çok, devletin halkının güvenini kazanması ve örnek olması açısından önemi var.  Bununla ilgili ‘katı sınırlamalar’ getirileceğine dair bir cümle var dokümanda. Hadi inşallah…

İkincisi ise, devletin ülkesi/halkı için harcadığı para. Salgın nedeniyle, bu harcamalar Dünyanın hemen her ülkesinde ayyuka çıktı. Haliyle de kamu borçları aldı başını gidiyor. Bu çerçeveden bakarsak, biz az bile harcıyoruz. “Devletin kasası tam takır, nasıl harcasın” dediğinizi duyar gibiyim. Kimse kasadan harcamıyor zaten, borç alıp harcıyor. (Biz sadece oldukça pahalıya borçlanıyoruz.) Zaten devletin kasasında çok para olması da iyi bir şey değildir; para varsa, ülke için harcanmalıdır.

Paketin kamu maliyesi bölümünden benim anladığımın özeti şudur: sıkı maliye politikası uygulanacak; tabii bu olağan dışı dönemde ne kadar mümkün olursa. Sıkı maliye politikası da enflasyonla mücadelede pozitif bir yaklaşım. Vergi reformları ise yine başka bahara kaldı, kim bilir kaçıncı kez…

Bu başlık altında bir de kamu borç yönetimi konusu var. Orada da, yazılması gerekenler yazılmış, ağırlıklı TL borçlanılacak, vadeler uzatılacak gibi…

Fiyat İstikrarı, kısa bir yer kaplamış dokümanda. Ben bunu şöyle hayra yordum: bu iş TCMB’nin sorumluluğunda ve TCMB de bu konuda oldukça bağımsız bırakılacak. Umarım bu düşüncem aşırı safiyane değildir.

Fiyat istikrarı başlığı altında, daha çok gıda enflasyonu ele alınmış; olması gerektiği gibi. Ama yıllardır beklenen/söylenen tarım reformunu ben göremedim. Belki satır aralarında gizlidir!

Devlet eliyle belirlenen fiyat artışları, güncel enflasyona göre değil hedef enflasyona göre yapılacak, ki kendisi %5 olur. (Örnek: devletin işlettiği köprü/otoyol fiyat artışları, vergi/resim/harç artışları vb. Aman diyeyim, sakın benzin/motorin konusunda heveslenmeyin, çünkü orada Dünyadaki petrol fiyatları belirleyici ve dolar/TL kuru.)

Bu madde aslında çok önemli ama ben fazla ciddiye alamadım ne yazık ki, çünkü illa ki geri adım atılır diye düşünüyorum.

Cari Açık başlığı altında, dikkatimi çeken iki alt başlık var.

Bunlardan biri ‘yapısal cari açık azaltılacaktır’ alt başlığı. Ben bu paketten en çok ne beklediğimi, açıklama öncesi twitter’da paylaşmıştım. İşte o umduklarımı iyi kötü bu alt başlıkta buldum biraz eşeleyince.

Bu alt başlık altında, ithalatın yerli malı ile ikame edilmesi ile ilgili maddeler yer alıyor. Enerji vurgusu yine çok fazla ama olsun, başka maddeler de var beni mutlu eden.

Sağlık ve teknoloji, ön plana çıkarılan sektörler.

Bazı sektörlerde ithalat yerine yerli üretimi teşvik etmek için alım garantisi verileceği yazıyor. Ancak bu sektörlerin hangileri olduğu belirtilmemiş; ‘stratejik sektörler’ denip geçilmiş. Umarım geçiştirmek için yazılmamıştır bu cümle.

İkinci önemli gördüğüm alt başlık ise ihracatla ilgili. Uzun uzun anlatmayacağım ama ‘katma değerli üretim’ ibaresini bolca görmek beni mutlu etti.

Bütün diğer başlıklar arasında, hayata geçirilmesi en külfetli olanı ve en çok zaman alacak olanı bu cari açık meselesi. Ama bana göre, Türkiye Ekonomisi için en hayati olanı da, daha önce farklı mecralarda hep paylaştığım gibi, bu mesele.

Son olarak, pas geçtiğim 3 numaralı Finansal Sektör başlığı altında BES ile ilgili önemli maddeler olduğunu söylemek isterim. Bunlar içinde kamuoyunda en çok konuşulanı 18 yaş altına BES yapılmasına olanak tanınması olsa da, bana göre en önemlisi emeklilik fonlarının TEFAS platformuna taşınması ve böylece katılımcıların, BES poliçeleri hangi şirketten olursa olsun, istedikleri her şirketin emeklilik fonlarını alabilecek olmaları. Çok hayırlı bir rekabet ortamı yaratmasını dilerim.

Paylaşın

Paylaşın

https://www.serinadericiyan.com/2021/03/15/benim-gozumden-reform-paketi/